Historische muziek tot leven gebracht

Archiefstukken en boeken maken in de regel geen geluid. In de studiezaal van de archief- of bibliotheekinstelling hangt dan ook bijna altijd een serene stilte. Het Zeeuws Archief heeft daar muzikaal verandering in gebracht. Via een catalogus over Zeeuwse muziekgeschiedenis zijn vijf composities te beluisteren.

Zeeuws Archief, Familiearchief Schorer, toegang 157, inv.nr 510 - manuscriptcompositie Kauchlitz Colizzi

Lied gecomponeerd door Johann Andreas Kauchlitz Colizzi op tekst van Herman baron de Schubart. In: Zeeuws Archief, Familiearchief Schorer (toegang 157, inv.nr 510).

Sinds december 2014 zijn via de online tentoonstellingscatalogus Er zit muziek in geschiedenis. Zeeuwse muziekgeschiedenis 16e – 20e eeuw een vijftal muziekstukken te beluisteren. Het gaat om muziek die verbonden is aan de eilanden Walcheren en Schouwen-Duiveland.

Uitvoerende musici zijn: gambisten Johannes Boer en Erik Beijer, klavecinisten Menno van Delft en Patrick Ayrton en violist Henning Vater van ensemble 't Uitnement Kabinet, pianist Jos Vogel en sopraan Saskia Gerritsen. Geluidstechnicus Jacco van der Heijden van de Zeeuwse Concertzaal heeft de muziekstukken op SoundCloud gezet.

Te beluisteren zijn:

Van de componisten Johan Andreas Kauchlitz Colizzi en Samuel Maju Samehtini worden twee muziekstukken als manuscript in de depots van het Zeeuws Archief bewaard.

Componist Peter Kann schreef aan het begin van de eeuw een historiserende melodie bij het verhalend kinderdicht van dichter Jan van der Veen Albertsz. (1810-1885), gekopieerd door een 19e-eeuwse dichtende huisvader. Deze Melchior A.A. Hoek woonde aan de Middelburgse Singelstraat en aan het Kanaal door Zuid-Beveland.

Zeeuws Archief, Archief Koninklijke Zangvereniging Tot Oefening en Uitspanning Middelburg, toegang 1522, inv.nr 25 - manuscriptcompositie Samehtini wsch. 1833

Manuscriptcompositie 'Dankbare proeve …’, lied op tekst van Johannes Hendricus Gravé van de hand van Samuel Maju Samehtini, z.j. (wsch. 1833). In: Zeeuws Archief, Archief Koninklijke Zangvereniging Tot Oefening en Uitspanning Middelburg (toegang 1522, inv.nr 25).

Bekende decembermaandmelodie

De uitvoering van de compositie van musicus Charles Hofmann uit Zierikzee past uitstekend in de decembermaand. Hofmann varieert namelijk in 1809 in zijn uitgegeven werkje voor viool op het bekende thema van het Weense kroeglied Oh du lieber Augustin, zoals verschillende andere in het Habsburgse Rijk geboren componisten met vioolwerken op de pakkende melodie hebben gevarieerd.

De titel refereert aan Markus Augustin, een doedelzakspeler die zijn wonderlijke afwezigheid en terugkeer tijdens een 17e-eeuwse pestepidemie in Oostenrijks hoofdstad zelf al zou hebben bezongen. De melodie van Oh du lieber Augustin leeft in Nederland voort in het sinterklaasliedje Daar wordt aan de deur geklopt. Overigens leeft ook het werk van een andere Weense componist (Mozart) in het Nederlandse sinterklaasgenre voort.

Hofmanns vioolvariaties zijn te horen in de vertolking van violist Henning Vater, op klavecimbel begeleid door Menno van Delft.

Samenwerking bij vertolking muziekdocumenten

Harmonieus geluid uit het verleden kan ontstaan als het notenschrift van een papieren muziekstuk door musici wordt vertolkt. Soms gaat het om muzieknoten van manuscripten en gedrukte documenten, die al decennia op uitvoering liggen te wachten. Vanuit het geopende venster in de tijd kan plots muziek de wereld van de onderzoeker inkomen. Als beheerders van erfgoed, geluidstechnici en musici de handen ineen slaan ontstaat er authentieke verklanking en verantwoorde vastlegging.

Tentoonstelling Zeeuwse muziekgeschiedenis

Het Zeeuws Archief selecteerde de muziek van de bovenstaande componisten voor de tentoonstelling Er zit muziek in geschiedenis. Zeeuwse muziekgeschiedenis 16e – 20e eeuw. Deze was te zien en te horen in het Zeeuws Archief in 2002.

Genieten van historische muziek

De muziekstukken zijn eveneens te beluisteren via de online muziekcatalogus. Catalogusnummer 15 (Kann), 30 (Snep), 33 (Colizzi), 35 (Hofmann) en 36 (Samehtini).

Sander den Haan

Bookmark and Share

Uit het archief