De 9 levens van Cornelis Goliath

Na een opleiding tot ingenieur en kaartenmaker in het leger, een expeditie onder Johan Maurits van Nassau-Siegen in Brazilië, een kaping op weg naar Portugal in de Atlantische Oceaan en gevangenschap in Algerije, brengt Cornelis Goliath (1617-1660) zijn leven in een rustiger vaarwater. Hij vestigt zich met zijn gezin in 1648 op het eiland Walcheren in Zeeland. Maar dan slaat het noodlot toe.

Expositie De 9 levens van Cornelis Goliath (1617-1660)

Wereldberoemd kaartmaker in Zeeland en Zuid-Amerika

Te zien vanaf donderdag 4 oktober 2018 tot en met zaterdag 5 oktober 2019 in het Zeeuws archief. Maandag – vrijdag, 9.00 – 17.00 uur en zaterdagen tijdens openstelling. Toegang gratis.

Affiche expositie De 9 levens van Cornelis Goliath, Zeeuws Archief

Expositie De 9 levens van Cornelis Goliath (1617-1660)

De expositie De 9 levens van Cornelis Goliath (1617-1660) in het Zeeuws Archief vertelt het verhaal van het turbulente leven van kaartmaker en landmeter Cornelis Goliath. In dienst van de West-Indische Compagnie werkt hij in Brazilië, wordt hij door Portugezen gevangen genomen en afgevoerd naar Lissabon, Portugal. Eenmaal op vrije voeten keert hij terug naar Brazilië. Wanneer hij als gezant naar Portugal wordt gestuurd, valt hij in handen van kapers en wordt hij gevangengezet in Algiers, Algerije. Na zijn vrijlating wil hij zijn leven in een rustiger vaarwater brengen. Hij vestigt zich met zijn gezin op het eiland Walcheren in Zeeland. Maar dan slaat het noodlot toe.

De expositie De 9 levens van Cornelis Goliath (1617-1660) – Wereldberoemd kaartmaker in Zeeland en Zuid-Amerika is te zien in het Zeeuws Archief van 4 oktober 2018 tot en met 5 oktober 2019. Open van maandag tot en met vrijdag, van 9.00 tot 17.00 uur, en zaterdagen tijdens openstelling. Toegang gratis.

Cornelis Goliath maakte carrière in de West-Indische Compagnie (WIC). Onder bewind van Johan Maurits van Nassau-Siegen, ook wel Maurits ‘de Braziliaan’, vestigde Goliath zijn naam als kaartmaker. Wereldwijd liet hij zijn sporen na; zo maakte hij een aanvalsplan voor in Angola, Afrika, maar ook een kaart van de baai en de stad Recife in Brazilië.
In Zeeland tekende hij plattegronden van Domburg en Middelburg. Die plattegrond van Middelburg vond in gedrukte vorm zijn weg naar een groot publiek, wordt tot op de dag van vandaag gebruikt en is bekend als ‘de kaart van Goliath’. Wie was Goliath? Hoe zag zijn leven eruit? Wat deed hij in Zeeland? En vooral: wat gebeurde er? Waarom nam een gewaardeerd bestuurder als Goliath de vlucht?

“… genootsaeckt ben geweest mijn selven van mijn lieve huijsvrou en kinderen als een ballinck te moeten retireren, met een droevigh ende verdrietich vluchten, soo door ’t gemelte sware ongeluck, …”

Cornelis Goliath, 1658

Brazilië – Afrika

De expositie vertelt het verhaal van de trans-Atlantische slavenhandel aan de hand van de Nederlandse veroveringen van Portugese suikerplantages in Brazilië en de verovering van forten aan de kust van West-Afrika. Daarnaast is aandacht voor witte slavenhandel; Goliath’s gevangenschap in Algiers. Te zien zijn onder andere zijn cartografische werk in Brazilië, een aanvalsplan voor Angola, zijn brieven uit Algiers.

Zeeland: Walcheren – Duivenland – Zeeuws-Vlaanderen

Vervolgens komt Goliath’s veelzijdige leven in Zeeland aan bod. Baljuw van Domburg, secretaris van Oostkapelle, hevenmeester voor de Polder Walcheren, inspecteur van de forten in Zierikzee, Axel en Terneuzen. Dramatisch dieptepunt vormt de aanslag op zijn leven en zijn vlucht naar Middelburg. Te zien zijn onder andere kaarten van Domburg en Middelburg, archiefstukken over zijn werk en familie, waaronder zijn brief met de beschrijving van de aanslag op zijn leven.

Guyana

Na het verlies van Brazilië concentreren de WIC en Zeeland hun aandacht op de Wilde Kust, Guyana. Goliath wordt er commandeur over de nieuwe kolonie aan de rivier Pomeroon. Hij eindigt zijn leven als eigenaar van een plantage met honderden tot slaaf gemaakte Afrikanen. Zijn cartografische werk overleeft hem: het diende anderen tot voorbeeld, zoals Johannes Vingboons en Arent Roggeveen. De kaart van Middelburg wordt tot op de dag van vandaag gebruikt.

Deze expositie is mede mogelijk gemaakt door de Rabobank Walcheren/ Noord-Beveland en de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief.

Bookmark and Share